Posts

Showing posts from 2026

हिन्दू विवाहका आठ प्रकारहरू

ब्रह्म विवाह: यसलाई सबैभन्दा उत्तम र श्रेष्ठ विवाह मानिन्छ। यसमा बुबाले राम्रो आचरण र ज्ञान भएको योग्य वरसँग आफ्नी छोरीलाई अलङ्कृत गरेर दान (कन्यादान) गर्छन्। दैव विवाह: यसमा कन्याका पिताले कुनै धार्मिक कार्य वा यज्ञ पूरा गर्ने पुरोहित वा ऋत्विजलाई आफ्नी छोरी उपहारस्वरूप वा सम्मानका रूपमा विवाह गरिदिन्छन्। आर्य विवाह: यसमा वर पक्षले कन्या पक्षलाई विवाहको सर्तअनुसार एक वा दुई जोर गोरू (गाई-गोरू) प्रदान गर्छन् र त्यसपछि विधिपूर्वक विवाह हुन्छ। प्रजापत्य विवाह: यसमा पिताले दम्पतीलाई "तिमीहरूले सँगै मिलेर धर्मको आचरण गर" भनी आशीर्वाद दिँदै बराबरी रूपमा स्वीकार गराएर विवाह गरिदिन्छन्। आसुर विवाह: यसमा वर पक्षले कन्याका परिवार वा कन्यालाई स्वेच्छाले धन वा सम्पत्ति दिएर (किनेर जस्तो गरी) आफ्नो इच्छाले विवाह गर्छन्। गन्धर्व विवाह: यसमा मातापिता वा परिवारको स्वीकृति बिना केटा र केटी आपसी सहमति र प्रेमका आधारमा विवाह गर्छन्। राक्षस विवाह: यसमा बल प्रयोग गरेर वा शत्रुतापूर्ण ढङ्गले रुँदैइ कराउँदै गरेकी कन्यालाई जबरजस्ती परिवारबाट खोसेर वा युद्ध गरेर विवाह गरिन्छ। पैशाच विवाह: यसमा सोझ, ...

डा. टीकाराम आचार्य ‘आरुणि’ : परिचय

डा. टीकाराम आचार्य ‘आरुणि’(2040) — विस्तृत जीवनी १. परिचय डा. टीकाराम आचार्य ‘आरुणि’ नेपाली भाषा, साहित्य, दर्शन तथा अनुसन्धानका क्षेत्रमा सक्रिय विद्वान्, शिक्षक, लेखक र अनुसन्धानकर्ता हुनुहुन्छ। उहाँका प्रकाशित लेखहरूमा विशेषगरी पूर्वीय दर्शन, नेपाली दर्शन, साहित्यिक कृति विश्लेषण, आख्यान, संस्कृति र स्थानीय इतिहास–सम्पदासम्बन्धी विषय देखिन्छन्। उहाँको लेखनमा दर्शन र साहित्यलाई जोडेर कृतिको विश्लेषण गर्ने प्रवृत्ति विशेष देखिन्छ। उदाहरणका रूपमा उहाँले राजेश्वर देवकोटाको उत्सर्ग प्रेम उपन्यासलाई सांख्य दर्शनको दृष्टिबाट अध्ययन गर्नुभएको छ। २. शैक्षिक पृष्ठभूमि उहाँले नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयबाट वि.सं. २०७६ मा विद्यावारिधि (PhD) प्राप्त गर्नुभएको छ। उहाँले स्नातक तथा स्नातकोत्तर तहमा लघु अनुसन्धान गरेको विवरण पनि पाइएको छ। उहाँको जन्ममिति २०४०, जन्मस्थान बागलुङ, अभिभावक (योगेश्वर ढाकाकुमारी ) तथा विद्यालय तह विन्ध्यवासिनी वैदिक गुरुकुलमा र नेपल संस्कृत विश्वविद्यालयबाट उच्च शिक्षा (PhD) गर्नु भएको छ । ३. शिक्षण तथा पेशागत जीवन टि.जि.टि. सैनिक आवासीय महाविद्यालय, पोखरा विशेषज्ञ,...